Wojciech Fangor

Wojciech Fangor (1922–2015) to jeden z najwybitniejszych i najbardziej rozpoznawalnych polskich artystów XX wieku, malarz, grafik, twórca instalacji przestrzennych oraz jeden z pionierów sztuki optycznej (op-art) na świecie. Uważany jest za kluczową postać polskiej sztuki nowoczesnej i współtwórcę Polskiej Szkoły Plakatu. Jego wczesna twórczość obejmowała malarstwo figuratywne i plakaty, jednak największą sławę przyniosły mu abstrakcyjne kompozycje z lat 50. i 60. – obrazy o miękkich, pulsujących przejściach barwnych, które tworzą złudzenia przestrzeni i ruchu.

W latach 60. Fangor współtworzył tzw. „przestrzenne obrazy–środowiska”, czyli otwarte aranżacje malarskie, które zapraszały widza do aktywnego udziału w odbiorze dzieła. Było to jedno z pierwszych tego typu zjawisk w sztuce europejskiej i amerykańskiej, rozwijające idee percepcji, optyki i interakcji.

Przełomowym momentem w jego karierze była indywidualna wystawa w Solomon R. Guggenheim Museum w Nowym Jorku w 1970 roku — Fangor pozostaje do dziś jedynym polskim artystą, który otrzymał taką prezentację w tej prestiżowej instytucji. Po emigracji do USA w 1966 roku artysta związany był m.in. z Washington Gallery of Modern Art, a także wykładał na Fairleigh Dickinson University.

Powrót do Polski w latach 90. przyniósł kolejny etap twórczy, w którym Fangor sięgał po malarstwo figuratywne, odnosił się do współczesności, technologii i mediów, a także podejmował dialog między przeszłością a teraźniejszością swojej sztuki.

Dzieła Fangora znajdują się w najważniejszych kolekcjach muzealnych: MoMA, Guggenheim Museum, Smithsonian, Muzeum Narodowe w Warszawie, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, a także w licznych kolekcjach prywatnych w Europie i USA. Jego obrazy są jednymi z najbardziej rozpoznawalnych ikon polskiej sztuki powojennej i należą do najchętniej kolekcjonowanych prac artystów z Europy Środkowo-Wschodniej.